Nardugan

Nardugan: Eski Türklerde Güneþin Doðuþ Bayramý

Nardugan, eski Türk toplumlarýnda "yeni yýl" anlamý taþýyan, güneþin yeniden doðuþunu kutlayan özel bir bayramdýr. "Nar" kelimesi güneþi, "dugan" ya da "doðan" ise doðmak fiilini ifade eder. Yani Nardugan, "doðuþunu simgeleyen güneþ" anlamýna gelir.

Bu bayram, her yýl 21 Aralýk’ta gerçekleþen yýlýn en uzun gecesini takip eden ilk dolunayda kutlanýr. Eski Türk inançlarýna göre gece ve gündüz sürekli bir mücadele içindedir. 21 Aralýk’ta bu savaþýn sonucunda gündüz galip gelir ve güneþ yeniden doðar. Bu olay, yeni bir baþlangýcýn ve umudun simgesi olarak kabul edilir.

Orta Asya Türklerine göre yeryüzünün merkezinde, gökyüzüne uzanan kutsal Akçaçam aðaçlarý bulunur. Bu aðaçlarýn tepesinden Tanrý Ülgen insanlarý izlemektedir. Güneþin yeniden doðmasý, Tanrý Ülgen’in insanlara armaðan ettiði bir umut olarak görülür ve bu sebeple halk, aðaçlarýn altýnda sevinçlerini paylaþýr, þarkýlar söyler ve hediyeler sunardý. Bu aðaçlar ayný zamanda insanlar ile tanrýlar arasýnda bir bað kurduðu için kutsal kabul edilirdi.

Zamanla bu gelenek, Orta Asya’daki Türk boylarýnýn sanatlarýna, el iþlerine ve kültürel miraslarýna da yansýmýþtýr. Nardugan kutlamalarý sýrasýnda insanlar, Akçaçam aðaçlarýný süsler, kopuz çalarak türküler söyler ve çeþitli oyunlar oynayarak eðlenirdi.